Serebral Görme Bozukluğu (SGB)

Serebral Görme Bozukluğu (SGB).

SUNUMUMUN AMACI:

  • SGB olan çocuk annelerinin bilgilenmelerinin ve uygulamadaki rollerinin önemini kavramalarını sağlamak
  • Annelerin, çocuklarının dünyayı nasıl algıladıklarını, görmelerinin zayıf ve güçlü yönlerini öğrenerek 7/24 saat çocukla beraber oldukları için ilgili disiplinlere geri bildirim vererek işbirliği içinde olmaların gereği hakkında bilgilendirmek
  • Annelerin kendilerini referans almadan çocuklarının görme algısını deneyimleyerek tecrübe edinmelerinin önemine vurgu yapmak
  • Çocukların öğrenmeyi öğrenmesi, bağımsız birey olabilmesi, sosyal ilişkiler kurabilmesi için annelerin çok önemli olduğunu belirtmek

    SEREBRAL GÖRME BOZUKLUĞU (SGB) TARİFİ

  • SGB, şemsiye bir terim olup, arka görme yollarının ve beyindeki görme merkezlerinin harabiyeti ile ortaya çıkan, kişinin dünyayı farklı
    görmesi, algılaması ile karakterize bir klinik tablodur.
  • Çocukluk çağı az görme nedenleri arasında en sık rastlanan etmendir.
  • Sıklıkla gözler sağlamdır.
  • Görme bozuklukları çok hafiften çok ağıra kadar değişkenlik gösterebilir

SGB'NUN GÖZE AİT NEDENLERLE AZ GÖRMEDEN NASIL AYIRT EDERİZ?

  • SGB da patoloji arka görme yollarındadır, gözler sıklıkla sağlamdır.
  • Rutin göz muayenesi çocuğun farklı görsel davranışlarını izah etmez.
  • Sıklıkla anamnez de nörolojik bir rahatsızlık vardır,
  • Göze ait nedenlerle az görme ilerleyici olabilir ancak SGB da hadise ilerleyici değildir, re/-habilitasyonla görme geliştirilebilir.

Beynim %45-50 si görme yolları ve görme ile ilgili merkezlere ayrılmıştır. Primer korteksten görsel bilgi iletilir ve işlenerek görsel lgı oluşur.

Beynin görme yolları


SGB görülme sıklığı (Prevalansı)

  • Çocukluk çağı az görme etmenleri arasında birinci sıradadır.(Dutton GN)
  • 30 kişilik sınıfta 1-2 çocukta SGB olduğu bir çalışma da gösterilmiştir. (Cathy Williams)
  • Bir çok çalışmada SGB, SP de %76-80 oranında bildirilmektedir
  • Epilepsi de %64, nöro-gelişimsel bozukluklarda%72, otizm de %23 olduğu bildirilmiştir.

https:// www.perkins.org / our-work/ cvi / by-thenumbers/#:~:text=The%20estimated%20prevalence%20of%20likely,over%20250%20cases%20per%20100k.)

SGB Etyolojisi

  • Hypoksik-iskemik ensefalopati
  • SSS iltihapları; menenjit, ensefalit
  • Beyin travmaları, tümörleri
  • Yenidoğan hypoglisemisi
  • Genetik ve metabolik hastalıklar
  • Epilepsiler
  • Kalp ameliyatları

SGB'nun sık görüldüğü koşullar

  • Serebral Palsi
  • Prematür doğum; özellikle 28. haftadan önce ve 1500 gm altı doğan bebekler
  • Hydrosefali
  • Williams sendromu
  • Autism spektrum bozukluğu

SGB'DA GÖRDÜĞÜMÜZ İŞLEVSEL GÖRME BOZUKLUKLARI

  • Tanıma bozuklukları
  • Mekansal farkındalığın bozulması
  • Görsel dikkat ve seçici dikkat bozuklukları
  • Görsel hafıza bozuklukları
  • Görsel bilgiyi işlemleme de yavaşlık
  • Gözün motor becerilerinde bozukluklar
  • Hareket algı bozuklukları

SGB FARKLI GÖRSEL DAVRANIŞLAR

  • TV'ye çok yaklaşma, kitabı yüzüne yaklaştırma
  • Konuşurken yüze bakmama
  • Tek duyu çocuğu olma, dinlerken görmeyi kapatma
  • Işığa takılma
  • Derinlik algısında, mesafe tayininde zorlanma
  • Görmenin değişkenlik göstermesi
  • Sesli, hareketli, kalabalık ortamlarda kör gibi olma
  • Dikkatini bir süre kullandıktan sonra çabuk yorulma
  • Odaklanma güçlükleri
  • Göz teması kurmama

Beynimiz gelen görsel bilgiyi, zihnimizdeki imajla karşılaştırır ve biz cisimleri, insanları, sembolleri tanırız.

  • Bu çocuk, aynada kendi yansımasına bakıyor ve gerçek yüzü ile zihinde ki imgesini, kendisini görüyor.
  • Peki SGB olsa idi gerçek hayal ile zihinde ki imge benzer olacakmıy dı? HAYIR
  • SGB da beyne gelen görsel bilgi farklı kodlanır, tercüme edilir.
  • Çocuk gördüğü cisimleri doğumdan itibaren farklı algıladığı için doğru gördüğünü zanneder.
  • Uykusuzluk, sıcak havalar, aldığı ilaçlar, çevrede ki gürültü, karmaşa görmeyi daha da kötüleştirir.
  • Görüntü güvensizdir ve tüm zorluklar burada başlar

Serebral görme bozukluğu


Tipik gelişen çocuklar

Serebral Görme Bozukluğu olan çocuklar

Cisimler vardır Bakmayabilir, az görme, dikkat dağınıklığı ile farketmeme, fizik çevre karmaşası nedeni ile ayırd edememe- görme alan kayıpları ile görmeme
Cismin sabitliği kavramı vardır. Cisimler görünmez olunca yok olur, karmaşa içinde kayıp olur.
Nesneler farklı farklıdır. Nesneler arası farkları algılayamayabilir, ayırd edemeyebilir, ulaşma güçlüğü nedeni ile taktil olarak araştıramayabilir
Nesnelerin isimleri vardır. Uzaktaki cisimleri adlandıramayabilir, tanıma işlevi bozulmuş olabilir, hızlı işlemlerialgılayamaz
Nesnelerin özellikleri vardır. Karmaşa nedeni ile özellikler algılanmaz, görme keskinliğinin düşük olması, görme alan kayıpları, algılamayı azaltır.
Nesnelerin işlevleri vardır. Azalmış araştırma, görsel bilgiyi, işitme ve taktil duyu ile birlikte kullanamama sonrası algılanamaz.

SGB OLAN ÇOCUKTA ETKİLENEN GELİŞİM BASAMAKLARI

SGB olan çocukta gelişim basamakları


SGB'DA TANILAMA GÖZ HEKİMİNİN GÖREVİDİR

Tanılamada

  • ANAMNEZ, özel hazırlanmış soru-cevap envanterleri, çocuğun tıp dosyası, laboratuvar ve radyolojik testleri, uzman görüşleri
  • İŞLEVSEL GÖRME MUAYENESİ: Konuda uzmanlaşmış göz hekimi klinik amaçlı olarak yapar. Rutin klinik göz muayenesinden farklıdır. 60. aydan sonra 2 seans gerektirebilir. Göz hekimi anneyi sabırla dinlemeli, çocuğu yormadan, bıktırmadan muayene etmelidir.
  • NÖRO-RADYOLOJİ: Ultrason, Manyetik rezonans görüntüleme
  • ELEKTROFİZYOLOJİK TESTLER: EEG, VEP, EOG kullanılır

SGB Tanı almamasındaki güçlükler

  • SGB belirtiler, genetik ve ender hastalıklar, nöro-gelişimsel hastalıklardaki bir çok belirtilerle örtüşür
  • Sıklıkla SGB daki görsel davranışları şımarıklık, sarsaklık, inatçılık gibi etiketlemelerle geçiştirilir

Rutin göz muayenesi ile izah edilemeyen davranışları olan çocuklarımızı mutlaka

SGB KONUSUNDA
UZMANLAŞMIŞ BİR GÖZ HEKİMİNE GÖSTERİP
İŞLEVSEL GÖRME MUAYENESİ
YAPTIRARAK
RAPOR ALMAMIZ VE TANILANMASINI SAĞLAMAMIZ gerekir.


SGB'DA SAĞILTIM

  • SGB da şaşılık, epilepsi, hydrosefali varlığında tıbbi ve cerrahi tedavi yapılır . Ancak salt SGB nun sağıltımı re/-habilitasyon çalışmaları ile yapılır.
  • Sağıltım çoklu disiplinlerin birlikte çalışması ile mümkündür

Konusunda uzmanlaşmış göz hekiminin, muayene sonrasında yazılı vereceği İŞLEVSEL GÖRME RAPORU Tüm disiplinler için yol haritası konumundadır.

Sevgili anneler;

Yükünüz çok ağır. Bir çok uzmanla muhatapsınız.

Bir çok kişiye:

  • SGB çocuğu nasıl etkiliyor?
  • Çocuğunuz neleri sever, sevmez
  • Öğrenme şekli,
  • Davranış nedenleri, vs, vs anlatmak size düşüyor.

Zaman geçtikçe, siz bilgilendikçe, kendinize güveniniz artacak, sesiniz daha gür çıkacak ve çocuğunuza çok daha güçlü destek olacaksınız

SGB da, annelerin iş birliği çok önemlidir.

  • Soruların cevaplarını, günlük yaşamda çocuğun görmeyi nasıl kullandığını en iyi onlar bilir.
  • Terapilerin, uygulamaların etkili olup olmadığını onlar izler, geri bildirim verir.
  • Bilgiyi disiplinler arası paylaşmada yardımcıdırlar.
  • Anne-çocuk bağlanması olumlu ise ev uygulamalarında neyi ne için yaptığını bilen anne, çocuğunu motive ederek daha bilinçli ve dikkatli olmasını, öğrenmeyi öğrenmesini sağlar.

Yararlanılan bazı kaynaklar

  • Boonstra FN, Bosch DGM, Geldof CJA, Stellingwerf C, Porro G. The Multidisciplinary Guidelines for Diagnosis and Referral in Cerebral Visual Impairment. Front HumNeurosci. 2022 Jun 30;16:727565.
  • Hyvaerrinen L, Classification of visual functioning and disa bility in children with visual processing disorders: Dutton Gn, Bax M, Visual impairment in children due damage to the bra in1st ed. London Mac Keith Press;2010:265-281 0.
  • McKillop F, Dutton GN, İmpairment of vision in child ren due damage to the brain: a practical approach Br. İrish. Orthopt.J.2008;5: 8-149.
  • Sakki HEA, Dale NJ, Sargent J, Perez-Roche T, Bowman R. Is there consensus in defining childhood cerebral visual impair ment? A systematic review of terminology and definitions. Br J Ophthalmol. 2018 Apr;102(4):424-43

vision and the brain