Benim Bütün Çocuk Yaklaşımı İle İşlevsel Görme Muayene Protokolüm

Okul çağı, ilk çocukluk (oyun) döneminden (üç-altı yaş) hemen sonra başlayan son çocukluk dönemine (altı-on iki yaş) denk gelen; çocuklarda fiziksel, zihinsel ve psikososyal yönden gelişimin hızlı olduğu bir dönemdir. WHO 0-18 yaşları çocukluk dönemi olarak kabul etmektedir. Yaşama, büyüme ve gelişim içiçe geçmiş bir bütündür ve yaşamın ilk iki yılında öğrendiklerimizin %80 ini görerek öğreniriz. SGB olan çocukta görme sorunları çocuğun gelişiminin her basamağı için önemlidir. Erken müdahale, eğitim ve öğretim, boş zamanı değerlendirme ve günlük yaşam aktiviteleri için rutin 15-30 dakikalık klinik muayene yeterli değildir. SGB'da yapılması gereken işlevsel görme (İGM) muayenesidir. Kapsamlı yapılan İGM ‘bütün çocuk’ gelişimi için çok büyük önem taşır. Bu muayenenin yanında göz hekiminin vereceği rapor doğrultusunda gerekli diğer muayenelerle çocuğun BEP ve öğrenme ortamları belirlenir.

Özel eğitimde diğer muayene alanları:

Akademik Beceriler: okuma, yazma ve matematik; yürütücü işlevler; konuşma ve dil alanlarını kapsar.

Psikolojik değerlendirme: Uygulanacak testlerin çocuğun normlandırdığı bilinmelidir. SGB da algı farklılığı, tanıma bozukluğu göz önünde olmalı, sonuçlar ona göre belirlenmelidir.

Ergoterapi (iş ve uğraşı terapisi), fizyoterapi, konuşma terapisidir

BEP'nı bu değerlendirmeler olmadan SGB olan, o biricik çocuğun gereksinimlerini saptamak mümkün değildir.

Bu görüş ve bütün çocuk yaklaşımı ile gerek tecrübelerim gerek bilimsel araştırmaların ışığında ben de kendi SGB muayene protokolümü oluşturdum.

Bu protokol şu basamakları içermektedir:

1. Çocuğun odaya girişinden itibaren izlenmesi.

2. Detaylı anamnez: eski tıbbi bilgiler, epikriz, raporlar, laboratuvar ve radyolojik tetkikler, annenin getirdiği çocuğun yaşına ve gelişim basamağına uygun video ve fotoğrafların incelenmesi, 50-70 soruluk soru-cevapla ilerleyen süreç. Bu süreç 45-60 dakika sürmektedir.

3. Muayene Protokolüm

GÖZÜN DUYUSAL İŞLEVLERİ	Görme keskinliği, kontrast görme, renk görme, derinlik algısı
GÖRSEL DİKKAT	Görsel dikkat var mı, odaklanabiliyor mu? Fizik çevresi ile ilgili mi? Cismin sabitliği kavramı var mı? Seçici dikkat, hangi mesafede? Varsa süresi nedir?
GÖZ HAREKETLERİ	Şaşılık var mı? Takip hareketleri, konverjans, akkomodasyon, iki nokta arasında bakış değiştirme, sakkadlar
GÖRME ALANI	Tek tek ve her iki gözle görme alanı kaybı var mı? Görme alan içinde kör noktalar var mı, yarı alan ihmal var mı?
GÖRMENİN YÖNLENDİRDİĞİ HAREKETLER	El-göz, göz-ayak , göz-beden koordinasyonu var mı?
GÖRSEL MERAK	Görsel merakı var mı? Fizik çevre ile ilgili mi? Kendi iç enerjisine mi dönmüş? Varsa yakın ve uzakla mı ilgili?
GÖRME VE HAREKETİN ETKİSİ	Hareketi algılıyor mu? Hızlı hareketlerle mi yavaş, durağan cisimlerle mi ilgili? Kendisi hareket halinde iken görmeyi kullanabiliyor mu?
GÖRME-DUYUSAL ENTEGRASYON	Tek duyu çocuğu mu? İşitme daha mı baskın? Görsel-motor beceriler nasıl? Karmaşanın etkisi? İç duyularını fark ediyor mu? Beden farkındalığı nasıl?
GÖRSEL TANIMA	Kişileri, sembolleri, cisimleri, ev eşyalarını tanıyor mu? Evini bulabiliyor mu?
GÖRSEL YÖNELİM	Görsel yönelim var mı? Oryantasyon ve hareket becerileri. Bildiği ve bilmediği ortamlarda nasıl hareket eder?

4. Ailenin bilgilendirilmesi süreci: Bu süreç ortalama 15-20 dakika sürer ve SGB tanıtımından sonra çocukla ilgili saptamalarımı ve bunun görmeyi kullandığımız 4 alan; iletişim, yakın çalışma becerileri, öz bakım becerileri ve oryantasyon mobilite için zayıf ve güçlü yönlerini anlatırım. Çözümler, uygulanacak tetkikler, başka disiplinlere yönlendirmeler, optik ve optik olmayan sistem önerileri, hedeflerimiz de bu süreçte izah edilir. Soruları cevaplandırırım.

5. Ödeme sürecinden sonra aileye 7 gün içinde fatura ve İGR'nu e-posta ile yollarım,

Muayene süresi 60-12 dakika olup 60 aydan büyük çocuklar 2 seansta muayene olurlar.